Chủ tịch VCBC trên The Straits Times: Tiếng nói về sự chuyển dịch chuỗi cung ứng và đầu tư Việt Nam - Trung Quốc

Trong bài viết chuyên sâu mới đây của The Straits Times (Singapore) về sự phát triển nhanh chóng của ngành sản xuất và chuỗi cung ứng tại Việt Nam, ông Steve Bùi – Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Việt – Trung (VCBC) đã được trích dẫn và chia sẻ góc nhìn về quy mô ngày càng lớn của dòng vốn, công nghệ và năng lực sản xuất từ Trung Quốc vào Việt Nam.

Bài viết phân tích sâu về sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa hai nền kinh tế, đồng thời đặt ra những vấn đề quan trọng đối với Việt Nam trong quá trình nâng cao năng lực sản xuất trong nước, giảm phụ thuộc và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực.

Sự xuất hiện của tiếng nói VCBC trên một trong những cơ quan báo chí uy tín hàng đầu Singapore cũng cho thấy mối quan tâm ngày càng lớn của truyền thông quốc tế đối với quan hệ kinh tế, thương mại và chuỗi cung ứng Việt Nam – Trung Quốc, cũng như vai trò của các doanh nghiệp và tổ chức kết nối hai thị trường.

Xem chi tiết bài viết trên The Straits Times tại đây. 

Đoạn trích liên quan được dịch sang tiếng Việt: 

"Ông Steve Bùi, Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp Việt Nam – Trung Quốc (VCBC), tóm lược quy mô khổng lồ của làn sóng sản xuất Trung Quốc đổ vào Việt Nam như sau: “Đây không còn là một ‘làn sóng’ mang tính tạm thời, mà đã trở thành một ‘thủy triều’.”

Trung Quốc là nhà đầu tư nước ngoài lớn thứ hai tại Việt Nam, sau Singapore, với tổng vốn đầu tư đạt gần 4 tỷ USD chỉ riêng trong năm 2025. Các doanh nghiệp Trung Quốc hiện có 6.386 dự án đầu tư đang hoạt động tại Việt Nam, với tổng vốn đăng ký lũy kế khoảng 36 tỷ USD.

Đối mặt với sự phụ thuộc

Mặc dù sự bùng nổ của các nhà máy đã góp phần thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam, điều này cũng khiến Việt Nam trở thành tâm điểm chú ý của Mỹ. Số liệu của Mỹ cho thấy thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ đã vượt Trung Quốc, và Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ trong nửa đầu năm 2026.

Mức thuế được áp dụng đối với Việt Nam trong “Ngày Giải phóng” (Liberation Day) năm 2025 thuộc nhóm cao, ở mức 46%, dù hiện các mức thuế này không còn được áp dụng. Bloomberg đưa tin vào tháng 7 rằng các quan chức Mỹ đã tiến hành kiểm tra những nhà máy tại Việt Nam có liên quan đến Trung Quốc, làm dấy lên lo ngại rằng Mỹ vẫn có thể áp thêm thuế đối với Việt Nam.

Về phía mình, Hà Nội đặt mục tiêu vượt ra khỏi việc đơn thuần lắp ráp linh kiện và đang hướng tới việc nâng cao vị trí trong chuỗi giá trị.

“Đừng để Việt Nam trở thành cứ điểm lắp ráp, gia công, bãi rác của công nghệ thế giới. Trong khi doanh nghiệp trong nước thì không học hỏi được điều gì.”
— Tổng Bí thư Tô Lâm, tháng 1/2025

Ông Steve Bùi cho rằng “trong 5 đến 10 năm tới, việc hoàn toàn tách khỏi công nghệ Trung Quốc là không thực tế, bởi công nghệ này chiếm từ 70% đến 80% nguồn cung linh kiện và máy móc trung gian cho thị trường Đông Nam Á”.

Tuy nhiên, ông cho rằng giảm mức độ phụ thuộc là một mục tiêu khả thi, đồng thời cho rằng các doanh nghiệp Việt Nam nên học hỏi từ Trung Quốc để cuối cùng có thể tự mình trở thành những nhà cung ứng chuyên biệt trong chuỗi cung ứng.

Thách thức nằm ở chỗ nền tảng công nghiệp khổng lồ của Trung Quốc cùng năng lực sản xuất được tôi luyện qua nhiều năm đã khiến nước này trở thành một nguồn cung vật liệu và linh kiện giá phải chăng quan trọng đối với nhiều nhà sản xuất hiện nay."